HUZUR’UN HUZURSUZLUĞU

Saadet Elevli

03.01.2026 - 21:15

YAYINLANMA

03.01.2026 - 21:15

YAYINLANMA

Travmaya bağlı uyarılma bağımlılığı üzerine…

Bazı insanlar vardır; hayatlarında her şey yolundayken bile içleri rahat etmez. Bir sorun yokken bile bir şeylerin eksik olduğunu hissederler. Huzur geldiğinde sıkılır, sakinlikte daralır, sessizlikte huzursuz olurlar.

***

Peki neden? Çünkü herkes huzurla büyümez. Bazı insanlar gerilimle şekillenir. Psikolojide buna travmaya bağlı uyarılma bağımlılığı denir. Klinik bir tanıdan çok, travma sonrası sinir sisteminin nasıl çalıştığını anlatan güçlü bir kavramdır.

***

Bu insanlar çevreleri tarafından “sorundan beslenen insan” olarak etiketlenebilir ve kişi bir süre sonra kendisinin “sorun” olduğu yönünde bir inanç geliştirebilir. Oysa durum çok başkadır. Her şeyde olduğu gibi hiçbir davranış nedensiz değildir. Asıl önemli olan, nedenleri ve bu nedenlerin sonuçlarını doğru anlayabilmektir.

***

Travma dendiğinde çoğumuz büyük olayları düşünürüz; kazalar, kayıplar, şiddet gibi. Oysa travma bazen hiç yaşanmayan şeydir. Güvende hissedememek, duygusal olarak görülmemek, tutarsız ilgiyle büyümek ya da ne zaman ne olacağının bilinmediği bir ortamda yaşamak da travmadır.

***

Bu koşullarda büyüyen bireyin sinir sistemi şunu öğrenir: “Gevşemek tehlikelidir. Tetikte kalmalıyım.” Bu nedenle beden, sürekli alarm hâlinde yaşamaya alışır. Zamanla yüksek stres, kaygı ve belirsizlik bedene tanıdık gelmeye başlar. Tanıdık olan ise beyin için “güvenli” kabul edilir; zararlı olsa bile.

***

Böylece kişi farkında olmadan krizli ilişkileri seçer, ulaşılması zor insanlara çekilir, netlikten kaçar ve sürekli bir şeyleri çözmeye, düzeltmeye çalışır. Ve en çarpıcı nokta şudur: Huzur geldiğinde iç sıkıntısı artar. Çünkü beden şunu sorar: “Alarm yoksa, tehlike nerede?”

***

Travmaya bağlı uyarılma bağımlılığı en çok ilişkilerde kendini gösterir. Beklemek, özlemek ve kaygılanmak “aşk” gibi hissedilir. Belirsizlik tutkuyla karıştırılır. Düzgün, ilgili ve tutarlı ilişkiler ise ruhsuz ya da eksik gelir.

***

Oysa çoğu zaman sevilen kişi değil, o kişinin yarattığı duygusal yoğunluktur. Bu yüzden bazı ilişkiler çok acı verici olsa bile kopmak zor olur. Çünkü o ilişki, kişinin sinir sisteminin bildiği tek dildir.

***

Bu durum bir karakter sorunu değil, bir beden hafızası meselesidir. Kişi bilinçli olarak acıyı seçmez; sadece bildiği düzeni tekrar eder. Ve çoğu zaman kendini şöyle yargılar: “Benimle ilgili bir sorun var.” “Ben neden mutlu olamıyorum?” “Neden huzur bana iyi gelmiyor?”

***

Oysa sorun kişide değil, öğrenilmiş hayatta kalma stratejilerindedir. İyileşmek, hayatın hep sakin olması demek değildir. İyileşmek, sakinlikte kalabilme kapasitesini artırmaktır. Huzur çoğu insan için doğal değildir; öğrenilir.

***

Belki de sorun yeterince güçlü olmaman değildir. Belki de çok uzun süre güçlü kalmak zorunda bırakılmış olmaktır. Eğer huzur sana yabancı geliyorsa, bu senin bozuk olduğunun değil, bir zamanlar kendini korumak zorunda kaldığının sesidir.

Ve bu farkındalık, iyileşmenin başladığı yerdir.

BİR CEVAP YAZ

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yorumlar (0 Yorum)

HUZUR’UN HUZURSUZLUĞU

Saadet Elevli

BİR CEVAP YAZ

Diğer Yazıları

GURBET

SAHTE BENLİK: KENDİ HAYATINDA MİSAFİR OLMAK

YALNIZLIK (2)

YALNIZLIK

GERÇEK SEVGİ

SESSİZ BOŞANMA (2)

SESSİZ BOŞANMA

İLİŞKİLERDE DUYGUSAL İHMAL

YARDIM İSTEMEK

FAZLALIKLARDAN ARINMA SANATI

AŞKIN HUZURSUZ HALİ

İLİŞKİDE YALNIZLIK (2)

İLİŞKİDE YALNIZLIK

KOPUK OLANA BAĞLANMAK

BOŞ YUVA SENDROMU: KUŞ YUVADAN UÇUNCA (2)

BOŞ YUVA SENDROMU: KUŞ YUVADAN UÇUNCA...

GRİ BOŞANMA (2)

GRİ BOŞANMA

DUYGUSAL DENGESİZLİK (2)

DUYGUSAL DENGESİZLİK

UTANGAÇLIĞIN TETİKLEYİCİ ETKİSİ

ÇEKİNGEN KİŞİLİK BOZUKLUĞU

DEPRESYONUN SESSİZ ÇIĞLIĞI

UNİPOLAR DEPRESYON

BİPOLAR FIRTINASI SESSİZ ÇÖKÜŞ

DUYGUDURUM BOZUKLUĞU

ANTİSOSYAL KİŞİLİK BOZUKLUĞU (2)

ANTİSOSYAL KİŞİLİK BOZUKLUĞU

İYİLEŞMEK KOLAY DEĞİL

PSİKOTERAPİ NEDİR?

HANGİ RENK NE HİSSETTİRİR?

RENKLER VE İNSAN PSİKOLOJİSİ (2)

RENKLER VE İNSAN PSİKOLOJİSİ

DİSPARONİYE SESSİZ KALMAYIN

ACIYI PAYLAŞMAK KORKUYU AZALTIR

BİR YAKININ VEFATINI ÇOCUĞA ANLATMAK

BEDEN ALGISI BOZUKLUĞU (2)

BEDEN ALGISI BOZUKLUĞU

OBSESİF KOMPULSİF KİŞİLİK BOZUKLUĞU (2)

OBSESİF KOMPULSİF KİŞİLİK BOZUKLUĞU

OKULA UYUM SÜRECİ (2)

OKULA UYUM SÜRECİ

POZİTİF DİSİPLİN(2)

POZİTİF DİSİPLİN(1)

ÇOCUKLARDA KARŞI GELME BOZUKLUĞU (2)

ÇOCUKLARDA KARŞI GELME BOZUKLUĞU

HER ÇOCUK KENDİ HİKÂYESİNİ YAZAR

SINAV KAYGISI NEDEN OLUŞUR?

SINAV KAYGISININ ‘GİZLİ’ BELİRTİLERİ

YAS SÜRECİ (2)

YAS SÜRECİ

FOBİLERLE YÜZLEŞMEK

ÖZGÜL FOBİLER(2)

ÖZGÜL FOBİLER

‘TEMBEL’ DEĞİLSİN HASTA OLABİLİRSİN! (2)

‘TEMBEL’ DEĞİLSİN HASTA OLABİLİRSİN!

BİPOLAR BOZUKLUK (2)

BİPOLAR BOZUKLUK

OBEZİTE (2)

OBEZİTE

PANİK BOZUKLUK (2)

PANİK BOZUKLUK

TOPLUMUN SESSİZ TRAJEDİSİ (2)

TOPLUMUN SESSİZ TRAJEDİSİ

EMDR TERAPİSİ (2)

EMDR TERAPİSİ

İŞ YERİNDE MOBBİNG: GÖRÜNMEYEN TEHDİT

KORKUNUN GİZLİ YÜZÜ: ANKSİYETE

MAVİ ORKİDE (2)

MAVİ ORKİDE

RÜYALARIN ŞİFRESİ (2)

RÜYALARIN ŞİFRESİ

ÇOCUKLARDA TIRNAK YEME DAVRANIŞLARI

ÇOCUĞUNUZUN GİZLİ SİNYALLERİ

KLOSTROFOBİ: KAPALI ALAN FOBİSİ

BULİMİA NEVROZA