06.04.2026 - 11:20
YAYINLANMASosyal güvenlik hukukunda malulen emeklilik rejimi, normatif düzlemde açık görünmekle birlikte, uygulamada yoğun biçimde yoruma ve özellikle ispat hukukuna bağımlı bir yapı arz etmektedir. 5510 sayılı Kanun’un 25. maddesinde ifadesini bulan temel ilke, maluliyete yol açan hastalığın sigortalılık başlangıcından sonra ortaya çıkmış olmasını aramakta; buna karşılık sigortalılık öncesine tekabül eden bir patolojinin varlığı hâlinde aylık bağlanmasını kategorik olarak dışlamaktadır. Bu çerçevede uyuşmazlıkların düğüm noktası, çoğu zaman hastalığın “başlangıç anı”nın tespiti etrafında şekillenmektedir.
***
Ne var ki “başlangıç anı”nın belirlenmesi, özellikle latent seyirli, ilerleyici ya da klinik olarak geç belirti veren hastalıklar bakımından, salt tıbbi bir saptama meselesi olmaktan uzaklaşmakta; epistemolojik belirsizlikler içeren bir değerlendirme alanına dönüşmektedir. Bu belirsizlik, uygulamada idare lehine geniş bir takdir alanı yaratmış ve Sosyal Güvenlik Kurumu’nun sıklıkla başvurduğu “hastalığın sigortalılık öncesine dayandığı” yönündeki savunmayı fiilen baskın hale getirmiştir. Böylelikle teorik tıbbi olasılıklar, çoğu vakada somut delil eksikliğine rağmen hukuki sonuç doğurabilmiştir.
***
Yargıtay’ın son dönemde verdiği ve öğretide tartışma konusu olmaya aday nitelikteki kararı, bu yerleşik pratiğe müdahale eden bir içtihadi yönelimi temsil etmektedir. Anılan kararda, sigortalının askerlik hizmetini fiilen ve sağlık yönünden elverişli şekilde yerine getirmiş olması ile sigorta girişinde “sağlam” kabul edilmesi, başlangıçta çalışma gücünün mevcut olduğuna dair güçlü bir olgusal karine olarak değerlendirilmiştir. Bu yaklaşım, ilk bakışta yeni bir hak kategorisi ihdas etmiyor görünse de, gerçekte maluliyet hukukunun belirleyici unsuru olan ispat rejimini yeniden kurgulamaktadır.
***
Söz konusu karinenin en önemli sonucu, ispat yükünün fonksiyonel olarak yer değiştirmesidir. Klasik şemada sigortalı, hastalığın sigortalılık sürecinde ortaya çıktığını ispat etmekle mükellef kabul edilirken; Yargıtay’ın benimsediği yaklaşım, belirli olgusal verilerin varlığı hâlinde bu yükü idareye yöneltmektedir. Bu bağlamda SGK’nın “hastalığın önceden mevcut olduğu” yönündeki savunmasının, soyut tıbbi genellemelerle değil, somut, bireyselleştirilmiş ve geriye dönük olarak doğrulanabilir verilerle desteklenmesi zorunlu hâle gelmektedir. Aksi takdirde, askerlik hizmeti ve işe girişteki sağlık kabulü, başlangıçtaki sağlıklılık durumunun aksi ispat edilinceye kadar geçerli olduğu yönünde güçlü bir normatif zemin tesis etmektedir.
31.03.2026 - 03:08
23.03.2026 - 00:01
16.03.2026 - 00:15
09.03.2026 - 00:24
03.03.2026 - 00:15
02.03.2026 - 00:17
23.02.2026 - 00:14
16.02.2026 - 00:05
09.02.2026 - 00:06
02.02.2026 - 00:12
26.01.2026 - 00:56
19.01.2026 - 00:03
12.01.2026 - 00:07
05.01.2026 - 00:03
22.12.2025 - 00:03
15.12.2025 - 00:22
08.12.2025 - 00:10
01.12.2025 - 00:11
24.11.2025 - 00:11
17.11.2025 - 00:05
13.10.2025 - 00:03
06.10.2025 - 00:22
29.09.2025 - 00:18
22.09.2025 - 00:05
15.09.2025 - 00:04
08.09.2025 - 00:09
03.09.2025 - 00:14
01.09.2025 - 00:01
25.08.2025 - 00:06
18.08.2025 - 00:11
11.08.2025 - 00:34
03.08.2025 - 00:09
31.07.2025 - 00:24
28.07.2025 - 22:37
06.07.2025 - 22:47
30.06.2025 - 00:06
23.06.2025 - 00:16
15.06.2025 - 23:48
09.06.2025 - 00:06
02.06.2025 - 00:05
26.05.2025 - 00:08
19.05.2025 - 00:08
12.05.2025 - 00:13
05.05.2025 - 00:19
28.04.2025 - 00:04
20.04.2025 - 09:00
13.04.2025 - 09:00
06.04.2025 - 09:00
30.03.2025 - 09:00
23.03.2025 - 09:00
16.03.2025 - 09:00
09.03.2025 - 09:00
02.03.2025 - 09:00
23.02.2025 - 09:00
16.02.2025 - 09:00
10.02.2025 - 09:00
02.02.2025 - 09:00
26.01.2025 - 09:00
21.01.2025 - 09:00
12.01.2025 - 09:00
05.01.2025 - 09:00
29.12.2024 - 09:00
15.12.2024 - 09:00
08.12.2024 - 09:00
01.12.2024 - 09:00
17.11.2024 - 09:00
10.11.2024 - 09:00
03.11.2024 - 09:00
27.10.2024 - 09:00
20.10.2024 - 09:00
13.10.2024 - 09:00
06.10.2024 - 09:00
29.09.2024 - 09:00
22.09.2024 - 09:00
15.09.2024 - 09:00
08.09.2024 - 09:00
01.09.2024 - 09:00
25.08.2024 - 09:00
20.08.2024 - 09:00
12.08.2024 - 09:00
04.08.2024 - 09:00
28.07.2024 - 09:00
21.07.2024 - 09:00
14.07.2024 - 09:00
07.07.2024 - 09:00
30.06.2024 - 09:00
23.06.2024 - 09:00
19.06.2024 - 09:00
09.06.2024 - 09:00
02.06.2024 - 09:00
19.05.2024 - 09:00
12.05.2024 - 09:00
05.05.2024 - 09:00
28.04.2024 - 09:00
21.04.2024 - 09:00
14.04.2024 - 09:00
10.04.2024 - 09:00
07.04.2024 - 09:00
01.04.2024 - 09:00
24.03.2024 - 09:00
17.03.2024 - 09:00
10.03.2024 - 09:00
03.03.2024 - 09:00
25.02.2024 - 09:00
18.02.2024 - 09:00
12.02.2024 - 09:00
06.02.2024 - 09:00
BİR CEVAP YAZ
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir